Na czele miasta stał rządca, wybierany przez mieszkańców. W późniejszych latach Esgaroth nadal odgrywało ważną rolę handlową, utrzymując ożywione stosunki z elfami z Mrocznej Puszczy, swoimi najbliższymi sąsiadami oraz, być może, z dalej położonymi Żelaznymi Wzgórzami i Dorwinionem. Mieszkańcy trudnili się także rybołówstwem.
Esgaroth zbudowane zostało na kształt prostokąta. Wszystkie budynki wzniesiono z drewna, na palach wbitych w dno jeziora. W centrum miasta znajdował się rynek,
Wyprawa Thorina i zniszczenie miasta Momentem zwrotnym w historii miasta było przybycie kompanii Thorina (22 września 2941 roku)Datę dzienną podano za hipotetyczną chronologią akcji Hobbita, patrz: Według Kalendarza Namiestników miesiąc ten zwał się Yavannië. Dokładne informacje o kalendarzach Śródziemia zawarte są w Dodatku D Kalendarz Shire’u.. Ludzie przyjęli krasnoludów entuzjastycznie, z powodu legendy, która mówiła, że Król spod Góry kiedyś powróci, a wraz z nim wielkie bogactwa. Poza ugoszczeniem przybyszy, wyposażyli ich na dalszą drogę i przewieźli przez jezioro.