gromadził kolekcję broni palnej.
W przeciwieństwie do swego starszego brata Jerzego, który pozostawał gorliwym stronnikiem Kościoła katolickiego Henryk sprzyjał reformacji – zezwolił swoim poddanym na przechodzenie na luteranizm, a w 1537 r. sam dokonał konwersji na to wyznanie i przystąpił do protestanckiego związku szmalkaldzkiego. Gdy w 1539 r. Jerzy zmarł, nie pozostawiając po sobie żadnego syna (wszyscy zmarli jeszcze przed śmiercią ojca), Henryk odziedziczył księstwo saskie, mimo starań brata, by zapewnić następstwo tronu katolickiemu księciu. Po objęciu władzy, Henryk ustanowił luteranizm religią państwową. Jednak dwuletnie panowanie w Saksonii książę uważał za rozczarowanie i większość tego czasu spędził we Freibergu.
Potomkowie 6 lipca 1512 r. Henryk poślubił we Freibergu Katarzynę, córkę księcia Meklemburgii-Schwerin Magnusa II. Mieli sześcioro dzieci: Sybillę (ur. 1515, zm. 1592), żonę księcia Saksonii-Lauenburga Franciszka I, Emilię (ur. 1516, zm. 1591), żonę margrabiego Ansbach Jerzego, Sydonię (ur. 1518, zm. 1575), żonę księcia Brunszwiku-Calenberg Eryka II, Maurycego (ur. 1521, zm.