Seria C: 1975. thumb|Spławianie drewna przy młynach Rothera thumb|Most Zwycięstwa (Królowej Jadwigi) nad Brdą w formie ceglanej, łukowej (1865–1912) thumb|Most Władysława IV na Kanale Bydgoskim thumb|Śluza Miejska (1774, przebudowa w 1915) na styku Brdy i Kanału Bydgoskiego thumb|Transport drewna na Brdzie, 1905 thumb|Początki portu rzecznego, 1907 thumb|Stocznia Bydgoskiego Towarzystwa Żeglugi Holowniczej thumb|Zamek wodny w Smukale, 1905 Spławne cieki były pierwszym czynnikiem miastotwórczym dla Bydgoszczy. Bród na Brdzie, między Wisłą, a bagnami nadnoteckimi stał się miejscem, gdzie założono gród bydgoski z przystanią wodną. Prowadziły tędy szlaki lądowe komunikacyjne (m.in. szlak bursztynowy), a rzeki Brda i Wisła stały się ważnymi arteriami komunikacyjnymi wykorzystywanymi dla spławu towarów. Jeszcze przed 1252 r. zbudowano przy grodzie bydgoskim pierwszy drewniany most nad Brdą, przy którym urzędnicy książęcy pobierali cło od towarów przewożonych na terytorium krzyżackieLech Łbik. Średniowieczne brody i przeprawy na dolnej Brdzie w okolicy Bydgoszczy. [w.] Kronika Bydgoska XIX. Bydgoszcz 1998.. Nadanie przywileju lokacyjnego miastu Bydgoszczy przez Kazimierza Wielkiego w 1346 r.