José Saraiva Martins CMF (ur. 6 stycznia 1932 w Gagos do Jarmelo) – portugalski duchowny rzymskokatolicki, klaretyn, doktor nauk teologicznych i filozofii, arcybiskup, sekretarz Kongregacji ds. Wychowania Katolickiego w latach 1988–1998, prefekt Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych w latach 1998–2008, kardynał od 2001 (najpierw w stopniu diakona, w 2009 promowany do stopnia biskupa).
Życiorys Pochodzi z wielodzietnej rodziny, był szóstym z ośmiorga rodzeństwa. Wstąpił do zgromadzenia zakonnego klaretynów (Kongregacja Misjonarzy Synów Niepokalanego Serca Maryi, CMF), kształcił się w nowicjacie w Carvalhos; śluby zakonne złożył 22 sierpnia 1950. Odbył studia teologiczne na Papieskim Uniwersytecie Gregoriańskim w Rzymie (licencjat) i na Papieskim Uniwersytecie Św. Tomasza z Akwinu (Angelicum) w Rzymie (doktorat); teologiczne kursy specjalistyczne odbył przy belgijskim uniwersytecie w Louvain, ponadto obronił doktorat z filozofii na Wolnym Uniwersytecie im. Gabriele D’Annunzio w Chieti. Przyjął święcenia kapłańskie 16 marca 1957 w Rzymie. Wykładał metafizykę w wyższym seminarium prowincji zgromadzenia zakonnego klaretynów w Marino, w latach 1959–1969 teologię dogmatyczną w Claretianum przy Papieskim Uniwersytecie Laterańskim.