Gabriel von Eisenstein – główny bohater operetki Zemsta nietoperza skomponowanej przez Johanna Straussa, do której libretto według francuskiego wodewilu Le Réveillon Henriego Meilhaca i Ludovica Halevy’ego napisali Carl Haffner i Richard Genée.
Opis postaci Eisenstein jest finansistą, ogólnie szanowanym, lecz nieco porywczym obywatelem Wiednia. Ta właśnie porywczość jest powodem jego kłopotów.
W chwili gdy Strauss przedstawia go publiczności, wraca on właśnie z sądu ze swoim prawnikiem – mecenasem Blindem. Panowie sprzeczają się nieco, ponieważ w wyniku procesu o pobicie poborcy podatkowego Eisenstein ma trafić do aresztu, a choć początkowo groziło mu za ten czyn pięć dni pozbawienia wolności, w wyniku fatalnej obrony Blinda i własnych nerwów, za obrazę sądu karę podwyższono mu o kolejne trzy dni aresztu. Z kłopotu wybawia go na chwilę jego przyjaciel, doktor Falke, zwany powszechnie „Doktorem Nietoperzem”, który proponuje mu, by pójście do więzienia odłożył na następny dzień, a wieczorem udał się na przyjęcie, jakie wydaje książę Orlofsky. W rzeczywistości ma to być przyjacielski odwet za dowcip, jaki Eisenstein niedawno zrobił Falkemu. Eisenstein na przyjęciu jest również „duszą towarzystwa”, zawiera też przyjaźń z Frankiem – dyrektorem więzienia, do którego sam finansista ma trafić rano.