Aleksandr Fiodorowicz Iljin-Żeniewski, ros. Александр Фёдорович Ильин-Женевский (ur. 28 listopada 1894 w Petersburgu, zm. 3 września 1941 w Nowej Ładodze) – radziecki szachista oraz teoretyk szachów, uważany za jednego z twórców radzieckiej szkoły szachowej, ponadto bolszewik, pisarz, historyk oraz dyplomata.
Życiorys Uważał szachy za bardzo korzystne dla promowania zrozumienia sztuki strategii, strategii militarnej, a także generalnie metodologii nauki. W 1914 r. zdobył mistrzostwo Genewy, był również trzykrotnym mistrzem Petersburga (1925, 1926, 1929). Organizator pierwszych mistrzostw Związku Radzieckiego (1920)Turniej oficjalnie nosił nazwę "Wszechrosyjska olimpiada szachowa" i w późniejszym okresie został uznany za pierwszy turniej o mistrzostwo ZSRR pomimo faktu, iż Związek Radziecki powstał w 1922 r. oraz meczu Michaił Botwinnik–Salomon Flohr (1933), jeden z nielicznych graczy którzy pokonali Capablankę (1925). Według retrospektywnego systemu Chessmetrics, najwyższy ranking osiągnął w lipcu 1927 r., z wynikiem 2577 punktów zajmował wówczas 25.