wyrok sądu pozwala zbudować tezę wyroku rola ławy przysięgłychwystępowanie ławy przysięgłych (jury)występowanie ławników (razem z sędzią decydują o wyroku)znaczący udział czynnika społecznego w systemie (np. Konstytucja Stanów Zjednoczonych gwarantuje prawo do procesu z udziałem jury)znikomy udział czynnika społecznego w systemie (biorą udział w sprawach rodzinnych i pracowniczych)wyrok w procesie karnym: ława orzeka o winie, sędzia o karzewyrok w procesie karnym: sędzia orzeka o winie i karzewyrok w procesie cywilnym: ława orzeka o tym, kto ma rację i o odszkodowaniu, sędzia ewentualnie może zmniejszyć jego wysokośćwyrok w procesie cywilnym: sędziowie orzekają samodzielnie ew. w niektórych sprawach z ławnikami
System prawa zwyczajowego System prawa zwyczajowego opiera się na zwyczaju – niepisanych regułach, obowiązujących na określonym terytorium określoną grupę ludzi przez określony czas. Zwyczaj może przekształcić się w prawo zwyczajowe, gdy zostaną spełnione dwa kryteria: zwyczaj przerodzi się w pewną ustaloną, jednolicie wykonywaną i trwałą praktykę () postępowania w określonej sytuacji; praktyce tej będzie towarzyszyło przekonanie o mocy