thumb|Dzieci przygotowują się do ewakuacji z Hiszpanii podczas hiszpańskiej wojny domowej pomiędzy 1936 a 1939 rokiem thumb|Rosyjscy uchodźcy w pobliżu Stalingradu, październik 1942 roku thumb|Południowokoreańscy uchodźcy podczas marszu w śniegu w pobliżu Kangnŭngu, 8 stycznia 1951 roku mały|Afgańscy uchodźcy ewakuowani boeingiem C-17 z Kabulu (2021) Uchodźca (, , bieżeniec) – osoba, która musiała opuścić teren, na którym mieszkała, ze względu na różnego typu prześladowania. Wynikające z tego zagrożenie życia, zdrowia bądź wolności jest najczęściej związane z walkami zbrojnymi bądź z działaniami opresyjnymi z powodu religii, pochodzenia lub przekonań politycznych.
W języku potocznym termin „uchodźca” jest często używany do opisywania wszystkich osób zmuszonych do ucieczki ze swoich domów z powodu konfliktów zbrojnych lub prześladowań. Dla celów precyzyjnej kwalifikacji prawnej wyróżnia się jednak kilka odrębnych kategorii. Uchodźcy konwencyjni to osoby spełniające warunki nadania statusu uchodźcy na mocy Konwencji Genewskiej z 1951 r. Uchodźcy mandatowi to osoby objęte ochroną i jurysdykcją Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców (UNHCR), często w sytuacjach, gdy państwo nie jest stroną Konwencji lub nie rozpoznaje ich statusu.