Dekret był realizowany selektywnie – znany jest przypadek uporczywego przetrzymywania w Ust’wymlagu profesora Stanisława Swianiewicza, zwolnionego dopiero na osobistą interwencję ambasadora Stanisława Kota. Innym znanym przykładem jest zwolnienie Gustawa Herlinga-Grudzińskiego dopiero w listopadzie 1941, po ogłoszeniu przez niego głodówki. Innymi utrudnieniami było blokowanie informacji o tworzonej armii lub podawanie informacji fałszywych o miejscach jej formowania.
W historiografii polskiej najczęściej spotykane jest określenie „tzw. amnestia”, gdyż uwolnieni w wyniku dekretu nie popełnili przestępstw w świetle prawa polskiego i międzynarodowego i nie podlegali jurysdykcji ZSRR jako obywatele obcego państwa. Byli w konsekwencji przetrzymywani bez podstawy prawnej – poddani bezprawnym represjom. Narzucona przez ZSRR zmiana obywatelstwa polskiego była nieważna w świetle prawa międzynarodowego (Konwencja haska IV (1907), ratyfikowana przez Rosję w art.