250px|right|thumb|Obraz Gamalej namalowany jako ilustracja do poematu pod tym samym tytułem prawdopodobnie przez Tarasa Szewczenkę Gamalej, Hamalija (oryg. ukr. Гамалія) – poemat Tarasa Szewczenki napisany w październiku i listopadzie 1842 w Petersburgu.
Okoliczności powstania utworu Gamalej należy do dzieł powstałych we wczesnym okresie twórczości Szewczenki, związanych z jego fascynacją historią Kozaczyzny i mitem wolnych, równych sobie Kozaków. Jej źródłem były znane mu jeszcze z dzieciństwa ukraińskie utwory ludowe, w których motywy Kozaków, ich czynów i walk były jednym z najczęściej powtarzających się tematów. Historia ziem ukraińskich stanowiła przedmiot szczególnych zainteresowań poety od młodości. Szewczenko czytał dostępne mu publikacje poruszające tę problematykę (Historię państwa rosyjskiego Karamzina, Historię Małej Rosji Bantysza-Kamieńskiego). Jego przyjacielem był historyk Mikołaj Markiewicz, co umożliwiło poecie zapoznawanie się z fragmentami jego pracy Historia Małorosji jeszcze w trakcie jej redagowania. Szewczenko czytał również utwory romantyków polskich i rosyjskich, w których odnajdywał nierzadko nawiązania do epizodów z historii Ukrainy.