Iwan Iwanowicz Szuwałow, (ur. w Moskwie, zm. w Sankt Petersburgu) – szlachcic rosyjski, generał adiutant (1760), faworyt cesarzowej Elżbiety Romanowej, nazywany powszechnie mecenasem rosyjskiego oświecenia; założyciel Akademii Sztuk Pięknych w Petersburgu oraz współzałożyciel pierwszego rosyjskiego uniwersytetu i teatru; członek Royal Society (1758), wolnomularz.
U boku cesarzowej Elżbiety Urodził się w Moskwie jako jedyny syn kapitana Armii Imperium Rosyjskiego. Stracił ojca w wieku 10 lat. Los rodu Szuwałowów odmienił się radykalnie w 1741, kiedy Elżbieta Romanowa uzyskała tytuł cesarzowej z pomocą kuzynów Iwana – Piotra oraz Aleksandra Szuwałowów. W następnym roku wprowadzili oni 14-letniego Iwana jako pazia na dwór cesarski. Około 9 lat później (w 1751 r.) Iwan Szuwałow został mianowany szambelanem, zostając tym samym jednym z najbardziej zaufanych ludzi cesarzowej.