Wymowa utworu Tematem poematu jest relacja między poetą a jego słuchaczami, zwykłymi ludźmi oraz refleksja nad zrozumieniem przez nich sensu twórczości prawdziwych artystów oraz ich sposobu pojmowania świata. Perebendia odnajduje prawdziwe szczęście jedynie w samotnych rozmowach z otaczającą go naturą, gdyż dla wieśniaków, którym śpiewa pieśni ludowe, jest jedynie dziwakiem, pogrążonym w niezrozumiałej melancholii. Artystyczny talent lirnika skazuje go na ciągłą samotność i przeżywanie wewnętrznego, niewyjaśnionego nawet dla niego samego niepokoju.
Zdaniem Iwana Franki inspiracją dla przedstawionej w utworze koncepcji artysty była twórczość Adama Mickiewicza, w szczególności fragmenty Wielkiej improwizacji, ballada Dudarz i Pieśń Wajdeloty z Konrada Wallenroda. Drugim źródłem Perebendii mogła być wizja poezji przedstawiona w utworach Puszkina (wiersz Poeta i tłum).
W późniejszym okresie twórczości Szewczenki refleksja nad pozycją społeczną i zadaniami poety była rozwijana i modyfikowana.