mały|Arnold Geulincx, jeden z twórców okazjonalizmu mały|Nicolas Malebranche, jeden z twórców okazjonalizmu mały|Według okazjonalizmu człowiek nie widzi tęczy bezpośrednio, ale tylko w Bogu
Okazjonalizm – pogląd filozoficzny sformułowany przez Arnolda Geulincxa i Nicolasa Malebranche’a, starający się przezwyciężyć trudności wynikające z założenia Kartezjusza, że świat duchowy i świat materialny są na tyle od siebie jakościowo różne, że nie mogą na siebie oddziaływać bezpośrednio.
Pogląd ten stworzony został przez Arnolda Geulincxa, a najbardziej znaną jego formę sformułował Nicolas Malebranche. Okazjonalistami byli również Louis de La Forge i Géraud de Cordemoy. Okazjonalizm można też uznać za przekształcony kartezjanizm.
Okazjonalizm wiąże się z postawionym przez Kartezjusza problemem wzajemnych relacji ciała i umysłu, a więc związków cielesnego z mentalnym, w tym związków przyczynowo-skutkowych. Descartes zajął tutaj stanowisko dualistyczne – postulował istnienie dwóch odrębnych substancji: myślącej, tworzącej duszę, i rozciągłej, budującej ciało. Pogląd taki nazywa się dualizmem substancjalnym. Rodzi on jednak problemy, których Kartezjuszowi nigdy – również z jego własnej perspektywy – nie udało się rozwiązać. Obie substancje mają całkiem różne natury, tworzą wręcz odrębne światy.