thumb|thumbtime=7|Photographic Studies in Hypnosis, Abnormal Psychology (1938)
Hipnoza ( hýpnos, dosłownie „sen”) – stan prawidłowo funkcjonującego umysłu, w którym uwaga danej osoby jest silnie zogniskowana na określonych bodźcach, przy jednoczesnym znacznym ograniczeniu świadomości bodźców pochodzących z otoczenia oraz częściowym zawieszeniu krytycznego osądu.
Badania nad hipnozą wykazują, że zjawisko to nie wiąże się z istotną zmianą funkcjonowania mózgu. Częstotliwość fal mózgowych osób zahipnotyzowanych nie różni się od częstotliwości rejestrowanych u osób w stanie czuwania. W trakcie hipnozy człowiek nie zyskuje umiejętności ani możliwości, których nie posiadałby w stanie pełnej świadomości przy odpowiedniej motywacji.
W literaturze przedmiotu hipnoza bywa klasyfikowana jako stan zmienionej świadomości, odmienny zarówno od czuwania, jak i snu.