mały|Członkowie Koła Pietraszewskiego podczas odwołanej w ostatniej chwili egzekucji, rysunek B. Pokrowskiego, 1849. Koło Pietraszewskiego – dyskusyjna grupa literacka młodych intelektualistów rosyjskich, założona przez Michała Wasylewicza Pietraszewskiego w latach 1845–1849Portal wiedzy WIEM: Pietraszewcy. Następcy Bielinskiego i Hercena.

Poglądy członków koła pietraszewców nie byli jednolite. Występowały w nim dwa skrzydła: rewolucyjne i umiarkowane. Pietraszewcy występowali jako zwolennicy socjalistycznych idei Fouriera, organizowali wieczory dla uczczenia jego pamięci, opracowywali referaty i wygłaszali przemówienia.

Poglądy członków Koła Pietraszewskiego określano jako zapadniczestwo (ros. zapad „zachód”). Zajmowano się w niej zachodnią filozofią (szczególnie Heglem) oraz literaturą, co zostało oficjalnie zakazane przez Mikołaja I.

Krytykowali oni ślepe poddaństwo despotyzmowi cara, jego zacofanie kulturowe, społeczne i ekonomiczne państwa. Entuzjastycznie zapowiadali nadejście nowej, lepszej ery. Chcieli aby reformy w Rosji przebiegły tak, aby zbliżać ustrój społeczny i warunki życia do panujących w Europie Zachodniej.