w rezultacie proces ten może przenosić na następnych i jeszcze następnych uczestników obrotu gospodarczego, powodując kolejne zatory płatnicze.

Przyczyną powstania pierwotnego zadłużenia mogą być zarówno niezawinione przez pierwszego odbiorcę usługi lub towaru problemy finansowe (np. wynikające z nieprzewidywalnych zdarzeń losowych), jak również działanie zaplanowane i bezprawne. Poszkodowany zleceniobiorca (sprzedawca) do chwili uregulowania należności udziela de facto kredytu kupieckiego, przy czym często zdarza się tak, że nie próbuje od tego kredytu naliczać odsetek, bojąc się trwale utracić zleceniodawcę, zwłaszcza jeśli wiążą ich dłuższe relacje biznesowe (np. długotrwałe świadczenie usług lub dostawy towarów). Bywa także, że zleceniodawca wkalkulowuje ustawowe odsetki od tak rozumianego „kredytu” w koszty swojej działalności.

Zatory płatnicze pojawiają się szczególnie często w okresach zastoju gospodarczego albo też w warunkach dużej inflacji, kiedy wydłużanie okresu płatności może działać na korzyść dłużnika (i ze stratą dla wierzyciela).