Wraz z zabytkowym parkiem krajobrazowym w stylu angielskim o powierzchni 156 ha tworzy zespół pałacowo-parkowy. W 1946 zamieniony na muzeum, obecnie działające pod nazwą Muzeum Zamkowe w Pszczynie. W przeciwieństwie do wielu innych zamków i pałaców na Śląsku, zniszczonych na skutek działań II wojny światowej i bezpośrednio po niej, w zamku w Pszczynie zachowało się oryginalne wyposażenie i meble, które sprawiają, że jest on obecnie jednym z najcenniejszych zabytków architektury rezydencjonalnej w Polsce.
W kwietniu 2021 rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Andrzeja Dudy zespół zamkowo-parkowy w Pszczynie został ustanowiony pomnikiem historii.
Historia Dzieje zamku w średniowieczu Według Henryka Schaeffera, XIX-wiecznego kronikarza księstwa pszczyńskiego, zamek został zbudowany w średniowieczu przez książąt piastowskich jako strażnica przy szlaku handlowym łączącym Morawy z Rusią Kijowską, pełniąc także funkcję zamku myśliwskiego (tę drugą funkcję zachował aż do XX w.). Ziemia Pszczyńska należała do XII wieku do Małopolski i częścią Śląska stała się w 1178. Wtedy to książę krakowski Kazimierz II Sprawiedliwy podarował Ziemię Pszczyńską księciu Mieszkowi I Plątonogiemu, władcy księstwa raciborskiego, a od 1202 księstwa opolsko-raciborskiego.