W ramach profesji dokonuje się licznych działań mających na celu poprawę jakości życia społeczności lokalnej, animację środowiska lokalnego, pracę z rodzinami dysfunkcyjnymi, a także realizującymi zadania pieczy zastępczej (rodziny zastępcze, placówki opiekuńczo-wychowawcze).
Pierwszym naukowym podręcznikiem pracy socjalnej była Diagnoza społeczna autorstwa Mary Richmond z 1917Agnieszka Naumiuk, W stulecie wydania „Diagnozy społecznej” Mary Ellen Richmond – między tradycją a zmianą w myśleniu o standardach pracy spcjalnej, w: Praca Socjalna, nr 6/2017, s. 5, ISSN 0860-3480.
Grupa klientów Ustawa o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 roku określa z jakich powodów osoby i rodziny mogą skorzystać z pomocy społecznej. W szczególności są to powody wymienione w art. 7 ww.