Fenomenologia ducha () – jedno z najważniejszych dzieł filozoficznych G. W. F. Hegla i całej europejskiej historii filozofii, wydane w 1807 roku.
Przed wydaniem tego dzieła Hegel szedł ręka w rękę z Schellingem, ale w Fenomenologii ducha wyzwolił się ostatecznie od wpływu Schellinga i stworzył własny oryginalny system filozoficzny.
Zagadnienia Fenomenologii ducha zostały następnie przez Hegla podsumowane w Encyklopedii nauk filozoficznych (wydanej w 1817 roku), w której to znalazły się jako część „Ducha subiektywnego” w ramach ogólnej „Filozofii ducha” (w skład której wchodzą także „Duch obiektywny” i „Duch absolutny”).
Struktura dzieła Przedmowa Wstęp Świadomość – składa się z następujących 3 rozdziałów: „Pewność zmysłowa, czyli ‘to oto’ i mniemanie”, „Postrzeżenie, czyli rzecz i złudzenie” i „Siła i rozsądek, zjawisko i świat nadzmysłowy”. Samowiedza – rozpoczyna się od rozważań na temat „O prawdzie pewności samego siebie” i składa się z 2 rozdziałów: „Samoistność i niesamoistność samowiedzy, panowanie i niewola” oraz „Wolność samowiedzy;