Pierwszy pal pod budowę wbito 17 września 1980. Z kolei uroczystość wbudowania kamienia węgielnego odbyła się 6 grudnia 1980. Głównym wykonawcą zostało gdańskie Przedsiębiorstwo Remontowo Montażowe Przemysłu Okrętowego „Budimor”, choć w budowie pomnika brało udział kilkanaście zakładów i instytucji. 16 grudnia 1980, w dziesiątą rocznicę wydarzeń grudniowych, pomnik został odsłonięty. Ceremonii towarzyszyło premierowe odtworzenie Lacrimosy Krzysztofa Pendereckiego, dzieła zamówionego specjalnie na tę okazję przez Lecha Wałęsę. Mimo kilkukrotnie ponawianych zaproszeń, w uroczystości poświęcenia pomnika nie wziął udziału prymas Stefan Wyszyński – uznał, iż nie może być tylko "prymasem stoczniowców".
Opis i dane techniczne Pomnik składa się z trzech krzyży, z których każdy waży 36 ton i mierzy 42 metry wysokości (w latach 1980–2000 były to trzy najwyższe krzyże w Polsce). Na każdym krzyżu zawieszona jest kotwica o wadze około 2 ton każda. W dolnej części monumentu przewidziano płaskorzeźby ze scenami z życia stoczniowców. Na pomniku został umieszczony cytat z psalmu 29, a także fragment wiersza Który skrzywdziłeś Czesława Miłosza.