cursus planus (łac. bieg równy): po sylabie akcentowanej następują dwie nieakcentowane, jedna akcentowana, jedna nieakcentowana. Zalecany układ: wyraz wielosylabowy akcentowany na druga sylabę od końca + wyraz trzysylabowy akcentowany na drugą sylabę od końca (Xx/xXx). Przykład: idolorum cultura.
cursus tardus (łac. bieg spowolniony): po sylabie akcentowanej następują dwie nieakcentowane, jedna akcentowana, dwie nieakcentowane. Zalecany układ: wyraz wielosylabowy akcentowany na drugą od końca + wyraz czterosylabowy akcentowany na trzecią od końca (Xx/xXxx), np. timet imperia
Z tych trzech pierwszy, cursus velox, występuje najczęściej.
Nadto istnieje jeszcze jeden rodzaj kadencji, rzadziej stosowany i wynaleziony, jak się zdaje, dopiero w XII wieku, jest to:
cursus (tri)spondaicus (łac. bieg (trój)spondeiczny): po sylabie akcentowanej następują trzy nieakcentowane, akcentowana, nieakcentowana. Zalecany układ: wyraz wielosylabowy akcentowany na drugą sylabę od końca + wyraz czterosylabowy akcentowany na drugą sylabę od końca (Xx/xxXx), np. Przykład: dona sentiamus.
Tego ostatniego rodzaju kadencji używa m.in. Gall Anonim. Jest to wyraźne naśladownictwo akcentuacyjne ulubionej przez Cycerona klauzuli iloczasowej złożonej z rozwiązanego kretyka i spondeja, np. esse videatur .
Kategoria:Retoryka