thumb|Grób Izaaka Lurii Izaak ben Szlomo Luria Aszkenazi (hebr. יצחק לוריא; znany pod akronimem „ha-Ari” hebr. האר"י;) (ur. 1534 w Jerozolimie, zm. 25 lipca 1572 w Safedzie) – rabin, kabalista, czynny w XVI wieku w Safedzie w Palestynie. Uznawany jest za ojca nowoczesnej kabały. Nowoczesny nurt mistycyzmu żydowskiego jest nawet nazywany kabałą luriańską.

Życiorys Izaak Luria urodził się w 1534 roku w Jerozolimie, w Palestynie będącej wówczas częścią Imperium Osmańskiego. Jego ojciec był aszkenazyjskim Żydem, a matka sefardyjką. Jeszcze jako dziecko stracił ojca, i był wychowywany przez bogatego wujka, Mardechaja Francisa, poborcę podatkowego z Kairu. Umożliwił on Izaakowi naukę od najlepszych żydowskich nauczycieli, w tym u wiodącego rabina Dawida ibn Zimra. Młody Luria okazał się pilnym uczniem literatury rabinicznej i pod kierownictwem rabina Bezalela Aszkenaziego stał się biegły w Talmudzie. W wieku 15 lat poślubił swą kuzynkę i – będąc dobrze uposażonym – podjął dalsze studia talmudyczne. Chociaż z początku próbował kariery kupieckiej, szybko zwrócił się ku ascezie i żydowskiemu mistycyzmowi. Będąc w wieku około 22 lat zaangażował się w studia nad księgą Zohar (trzynastowiecznym dziełem kabalistycznym, które właśnie wtedy zostało po raz pierwszy wydane drukiem).