porzucił pracę urzędnika kolejowego poświęcając się wyłącznie pracy naukowej i literackiej.
Kolberg opracował ponad 1000 haseł z zakresu muzyki, muzykologii, etnografii i etnologii do wydawanej przez Samuela Orgelbranda w latach 1859–1868 28-tomowej Encyklopedii Powszechnej. Jego nazwisko wymienione jest w pierwszym tomie w spisie autorów tej encyklopedii„Encyklopedia Powszechna”, tom I, wyd. Samuel Orgelbrand, Warszawa, 1859.. W dziedzinie etnologii szczególne znaczenie miał jego artykuł Polski lud (tom 21 Encyklopedii). Później etnografia, do której zaliczał także muzykę i literaturę ludową, wiedzę o języku (gwarze) itp., stała się głównym obszarem jego badańKośka, op. cit., s. 19–21; Antyborzec E.: Monografie regionalne Oskara Kolberga. Założenia i realizacja, Poznań: Instytut im. Oskara Kolberga 2015..