Struktura kosztów w układzie rodzajowym jest jednym z ważniejszych wskaźników charakteryzujących koszty własne w poszczególnych działach gospodarki, gałęziach i branżach. Zestawienie porównawcze struktury kosztów według układu rodzajowego z planem, z wykonaniem w poprzednich okresach lub między jednostkami gospodarczymi tej samej branży wskazuje ogólny kierunek badań analitycznych.
Analiza kosztów w układzie rodzajowym sprowadza się do: ustalenia wielkości i zmian kosztów rodzajowych w czasie, tj. obliczenia odchyleń poprzez porównanie kosztów rzeczywistych danego okresu z kosztami planowanymi na ten okres i kosztami rzeczywistymi poprzednich okresów, ustalenia dynamiki kosztów rodzajowych i porównania jej z dynamiką przychodów ze sprzedaży lub dynamiką produkcji, ustalenia struktury kosztów rodzajowych i oceny jej zmian w czasie, rozpoznania czynników powodujących zmiany wielkości i struktury kosztów rodzajowych, porównania wskaźników struktury rodzajowego układu kosztów badanego przedsiębiorstwa ze wskaźnikami struktury innych przedsiębiorstw o zbliżonym profilu działalności.