Pierwszymi utworami romantycznymi skutecznie stosującymi ową metodę są: Grażyna i Konrad Wallenrod Adama Mickiewicza (w przypadku tego drugiego Nowosilcow szybko zorientował się, co do patriotycznych zamierzeń i aluzyjnych przesłań poety, zakazując recenzowania utworu Mickiewicza, a także jego wydawania na terenie zaboru rosyjskiego). Posługiwanie się maską historyczną upowszechniło się głównie w ówczesnej polskiej literaturze krajowej, która na co dzień stykała się z cenzurą (np. Kornela Ujejskiego Melodie biblijne, czy powieści historyczne Zygmunta Kaczkowskiego). Po maskę historyczną sięgał chętnie Juliusz Słowacki np. w Balladynie czy Lilli Wenedzie (bajeczne dzieje Polski), lecz w tych pisanych na emigracji utworach zabieg ów spełniał nieco inne funkcje niż w utworach powstających w kraju, służąc budowaniu koncepcji historiozoficznych, przekazywaniu w zmetaforyzowanej postaci nie tylko aktualnych, aluzyjnych treści, lecz i przesłań o charakterze uniwersalnym, ponadczasowym (np. oba dramaty jako utwory o mitycznych początkach Polski, ale i odnoszące się powstania listopadowego czy podejmujące również problematykę roli dobra i zła na świecie).
Bibliografia M. Ursel, Romantyzm, Wrocław: Wydawnictwo Dolnośląskie, 2000.
Linki zewnętrzne Maska historyczna na przykładzie Wallenroda
Kategoria:Literaturoznawstwo