W porównaniu ze stereotypowym bohaterem, Shinji charakteryzuje się raczej brakiem energii i emocji niż heroizmem czy odwagą„This, the opening episode is constructed around all the conventions of the classic „saving the world” narrative, only to undermine them by showing IKARI [sic] Shinji, its fourteen-year-old ostensible hero, in a far from heroic light … In a more conventional anime sf narrative, Shinji would climb into the EVA with gusto and proceed to save the world. In fact he does pilot the EVA and succeeds in destroying the Angel – who turns out to be the third of seventeen – but only with the greatest reluctance and after a display of temper, fear, and vulnerability that seems less than conventionally heroic.” pg 424–425 of Napier 2002.. Może on także cierpieć na specyficzne dla wschodniej kultury zaburzenie lękowe taijin kyofusho, przypominające zachodnią fobię społeczną (i rozwijającą się osobowość unikającą).
Shinji ma kompleks Edypa i charakteryzuje się konfliktem libido-destrudo.
Choć chłopak zostaje zaakceptowany jako dobry pilot Evangeliona, to tak nie ma on wiele zdolności czy talentów, zwłaszcza w porównaniu do rówieśników (Toji jest atletycznie zbudowany, Aida ma ogromną wiedzę związaną z wojskiem, Asuka w wieku 14 lat ukończyła college).