Winę za zastąpienie krzyża mieczem ponosi głównie Bartosz Paprocki, autor Herbów rycerstwa polskiego i Gniazda cnoty, oraz Marcin Bielski, autor Kroniki. Wprawdzie Paprocki na rysunku umieścił jeszcze krzyż, za to w opisie pojawia się już miecz. Podobnie było w przypadku pozostałych źródeł XVI-wiecznych: Stemmata polonica, redakcji Chigi, Łętowskiego i Kamyna Klejnotów oraz Zwierzyńca Reja. Krzyż ćwiekowy rysowany był tu w taki sposób, że zaczął stopniowo przypominać miecz – z coraz dłuższym i ostrzejszym dolnym ramieniem i pozostałymi ramionami przypominającymi ramiona krzyża łacińskiego – a więc bez dodatkowych wypustek.
Podobnie jak w przypadku miecza, również zmianę klejnotu na pięć piór strusich upowszechnili Paprocki i Bielski. Żadne źródło XVI-wieczne nie przedstawiło już Ostoi z właściwym klejnotem – autorzy poza Paprockim i Bielskim kwestię klejnotu po prostu pomijali.