Faza wdechu najczęściej inicjowana jest przez generator czasowozmienny. Wszystkie respiratory mierzą przynajmniej jedną z wartości: ciśnienia, objętości, przepływu lub czasu, która po osiągnięciu pewnej ustalonej wartości rozpoczyna cykl. Najczęściej tą zmienną jest czas, chociaż w niektórych przypadkach wskazane jest zastosowanie cyklu sterowanego ciśnieniem generowanym spontanicznym wysiłkiem wdechowym pacjenta.
Faza wydechu, która najczęściej jest procesem biernym i odbywa się samoistnie do atmosfery, może być inicjowana na trzy sposoby: objętością – przełączenie następuje po dostarczeniu pacjentowi określonej objętości oddechowej, po której może nastąpić pauza wdechowa, ciśnieniem - przełączenie następuje po osiągnięciu ustalonego ciśnienia w górnych drogach oddechowych, czasem - faza wdechu ma stały ustalony wcześniej czas, po której następuje krótka pauza wdechowa.
Głównym mechanicznym elementem respiratora jest kompresor i silnik. Wyróżnia się trzy rodzaje kompresorów: tłok i cylinder, miechy oraz turbina.