32-35, za: Kazimierz Dziubka, Inkluzja polityczna jako wartość demokratyczna, Studia z teorii polityki, tom III, pod redakcją Andrzeja Czajkowskiego i Leszka Sobkowiaka, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2000). Jednak inkluzja polityczna była tam większa niż w ówczesnych państwach autorytarnych, podobnie jak inkluzja polityczna w Stanach Zjednoczonych końca XX wieku ma większy zasięg niż sto lat wcześniej, między innymi dzięki uzyskaniu praw wyborczych przez Murzynów i kobiety..
Formy i zasięg inkluzji politycznej podlegały rewolucyjnym i ewolucyjnym przemianom. W toku dziejów pojawiło się wiele rozwiązań konceptualnychNa przykład John Stuart Mill postulował wyłączenie z powszechnego udziału wyborach tych, którzy nie płacą podatków, jako że „rozrządzając za pomocą swoich głosów cudzymi pieniędzmi, mają wszelkie powody do rozrzutności, a żadnego do oszczędności. W sprawach pieniężnych przyznanie prawa głosowania takim ludziom jest pogwałceniem głównej zasady rządu wolnego, fałszywą kombinacją mieszczącą w sobie władzę kontrolowania, a żadnego bodźca do sprawowania władzy” (John Stuart Mill, O rządzie reprezentatywnym. Poddaństwo kobiet, Znak, Kraków 1995, s.