Fustel de Coulanges w liście do jednego z przyjaciół pozostawił następujący testament duchowy: « Osiągam wiek, pisał 24 lutego, kiedy nie myśli się już o sobie, a myśli się wiele o dziele, dla którego pracowaliśmy i trudziliśmy się. Moje książki przyjęto wśród zbyt wielu krzyków czy nienawiści, by mogły wywołać jakiś skutek. To wasze pokolenie dokona tego, czego ja chciałem dokonać i skieruje historię na ścieżkę naukową... droga będzie dla was bardziej otwarta. Ja odegrałem rolę skromnego spychacza: usunąłem przeszkody a one rzuciły na mnie swe uroki; ale wy przejdziecie, a nauki historyczne z wami ».

Miasto starożytne (La Cité antique)

La Cité antique szybko stało się bestsellerem. Od 1870 r. następowały kolejne wydania doskonale przyjętej w nauczaniu licealnym książki. Fustel przedstawia w niej jedno ze swoich ulubionych zagadnień - relacje między własnością a instytucjami polityczno-religijnymi. Według niego starożytni nie znali wolności religii, życia prywatnego czy nauczania. Osoba ludzka znaczyć miała niewiele wobec świętej, prawie boskiej, władzy, którą zwał ojczyzną bądź Państwem.