W 1686 r. metropolia kijowska, która do tej pory wchodziła w skład patriarchatu konstantynopolitańskiego, została podporządkowana Moskwie, gdy carscy dyplomaci przekupili ówczesnego sułtana osmańskiego, by ten wymógł na patriarsze wydanie dekretu przekazującego zwierzchność (formalnie tylko czasowo). Na początku XIX wieku Kijów stracił status metropolii i stał się zwykłą eparchią Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego.
Utworzenie Patriarchatu Kijowskiego W styczniu 1990 r. zgodnie z decyzją Synodu Biskupów RKP ukraińskie diecezje utworzyły oddzielny egzarchat kościoła niezależny w sprawach administracyjnych pod równoważną nazwą UKP PM. Pod wpływem Aktu Niepodległości Ukrainy z sierpnia 1991 r. na Soborze UKP PM na początku listopada 1991 r. przyjęto postanowienie o autokefalii ukraińskiego prawosławia od RKP zgodnie z XXXIV Apostolskim Kanonem Prawosławnym (niezależność polityczna powinna ciągnąć za sobą niezależność kościoła). RKP nie zgodził się nadać Kijowowi autokefalii, co w praktyce wiązałoby się z utratą większości z gmin wyznaniowych kościoła, i w maju 1992 r. Sobór UKP PM zdjął pomysłodawcę secesji – metropolitę Filareta (Denysenkę) – ze stanowiska głowy ukraińskiego prawosławia. Ten uznał Sobór za nieważny w sensie prawa kanonicznego i rozpoczął rozmowy z UAKP na temat zjednoczenia obu kościołów.