Skopcy nie tylko cierpieli z powodu fizycznych skutków kastracji (co prawda odznaczali się długowiecznością), ale także zmieniały się cechy osobowości: zaobserwowano wzmożenie egoizmu, skłonności do oszustw i intryg, chciwości; natomiast nie zmniejszał się popęd seksualny, choć nierealizowany często wyradzał się.

Reformatorem skopców (w 1872 roku) był Kuzma Lisin, którego zwolenników nazywano nowoskopcami. Uznali oni, że wstąpienie do sekty nie musi się wiązać z kastracją a do zbawienia wystarczy przyjąć „pieczęć” przed śmiercią. Należy jednak trzebić siebie duchowo, co oznaczało w praktyce celibat. Upadła również wiara w zbawczą misję Seliwanowa.

Współcześnie W późniejszym okresie prześladowany ruch podzielił się na kilkadziesiąt gałęzi. Niekiedy podaje się, że w 1914 liczył około 100 tys. wyznawców (co jest zapewne liczbą przesadzoną), jednak na skutek sowieckich prześladowań stopniowo zanikał. Obecnie istnieją niewielkie gminy skopców w Rosji, Rumunii i Serbii, nie przekraczające jednak łącznie kilku tysięcy wiernych.

Zobacz też staroobrzędowcy chłyści

Przypisy