W 1950 Andrzej Bukowski ogłosił pracę Regionalizm kaszubski. Ruch naukowy, literacki i kulturalny. Zarys monografii historycznej, w której zakwalifikował kulturę kaszubską jako regionalną część kultury polskiej, wyznaczając zasadniczy kształt badań kaszubistycznych do początku lat 80. XX wieku. Bardziej kaszubocentrycznej perspektywy poszukiwali w opozycji do A. Bukowskiego Lech Bądkowski (Zarys historii literatury kaszubskiej, wyd. w 1959) i Leon Roppel (Krótki rys literatury kaszubskiej do 1939 roku, wyd. 1967). W kolejnych latach badania kontynuowali uczniowie A. Bukowskiego Jan Drzeżdżon (Piętno Smętka. Z problemów kaszubskiej literatury regionalnej lat 1920–1939, wyd. 1973 i Współczesna literatura kaszubska 1945–1980, wyd. 1986) i Jerzy Samp (Droga na sabat, wyd. 1981, Smętek. Studium kreacji literackich, wyd. 1984, Z woli morza. Bałtyckie mitopeje, wyd. 1987, Motywy skandynawskie w tradycji, kulturze i piśmiennictwie kaszubsko-pomorskim, wyd. 1988), a także Tadeusz Linkner (Heroiczna biografia Remusa. W zwierciadle mitu i kaszubskich wierzeń, wyd. 1996). Dwaj ostatni starali się pokazać kulturę kaszubską w odniesieniu do innych kultur basenu Morza Bałtyckiego, korzystając z metod komparytystycznych.