Młodość i edukacja W młodości Janusz Rieger był instruktorem harcerskim oraz ministrantem w kościele św. Floriana, gdzie wikariuszem był ksiądz Karol Wojtyła. Wraz ze swym bratem Janusz Rieger należał do tzw. Środowiska, studenckiej grupy duszpasterskiej skupionej wokół Wojtyły, odrzucającej doktrynę marksistowską. Jako członek Środowiska brał udział w konwersatoriach oraz wycieczkach krajoznawczych organizowanych przez Karola Wojtyłę.
Janusz Rieger planował studiować prawo, lecz uniemożliwiły to względy polityczne, w szczególności fakt że jego ojciec padł ofiarą zbrodni katyńskiej. W latach 1951–1955 Janusz Rieger studiował rusycystykę na Uniwersytecie Jagiellońskim, gdzie wśród jego wykładowców byli m.in. Zdzisław Stieber i Jan Janów. W 1956 roku jako doktorant rozpoczął pracę na Uniwersytecie Warszawskim. Tam w 1967 obronił pracę doktorską. Habilitował się na Uniwersytecie Łódzkim w roku 1967. Tytuł profesora otrzymał w roku 1989Złota Księga Nauk Humanistycznych. Helion: Gliwice 2013, s. 332..