Południowoafrykański klimat okazał się zbawienny dla zdrowia Cecila Rhodesa. Gruźlica została wyleczona, ale pozostawiła ślad w postaci przewlekłej choroby serca. Była to jedna z przyczyn powrotu do Anglii, gdzie wstąpił na uniwersytet w Oksfordzie (ukończył studia w 1881 r.); w latach 1874–1880 przejął kontrolę nad większością kopalń w Kimberley. thumb|upright|left|Cecil Rhodes jako premier Kraju Przylądkowego W roku 1881 został wybrany do lokalnego parlamentu Kolonii Przylądkowej.
Jako rzecznik idei imperializmu pozyskał w 1885 r. dla Wielkiej Brytanii Beczuanaland. W 1888 r. przedstawiciele Rhodesa zawarli z królem Ndebele Lobengulą tzw. koncesję Rudda, przyznającą im prawa do wydobycia minerałów; Lobengula później kwestionował zakres porozumienia. Rhodes wykorzystał koncesję do uzyskania w 1889 r. królewskiego statutu dla Kompanii Południowoafrykańskiej. Na podstawie statutu kompania rozpoczęła ekspansję na obszary położone na północ od Limpopo. W 1890 r. zajęła Mashonaland, a w 1893 r., po wojnie z Ndebele, zaanektowała Matabeleland. Terytoria znajdujące się pod administracją kompanii zaczęto w 1895 r. określać nazwą Rodezja, utworzoną od nazwiska Rhodesa. W roku 1888 Rhodes – skonsolidowawszy wszystkie kopalnie diamentów jako spółkę De Beers – stał się ogromnie bogaty.