W związku z niechęcią do oddawania części suwerennych uprawnień na szczebel ponadnarodowy Wielka Brytania nie przystąpiła do nowych struktur integracyjnych (Euratom i EWG) powołanych w 1957 przez traktaty rzymskie. W czasie prac przygotowawczych w komitecie Spaaka okazało się bowiem, że brytyjskie propozycje utworzenia luźnej struktury oraz ustanowienia strefy wolnego handlu, w opinii rządów pozostałych państw były zbyt zachowawcze.
Dążąc do wzmocnienia swojej pozycji względem integrujących się państw na kontynencie, a jednocześnie opierając się na historycznych powiązaniach gospodarczych, 3 maja 1960 z inicjatywy Wielkiej Brytanii doszło do powołania Europejskiego Stowarzyszenie Wolnego Handlu. W skład ugrupowania weszły wówczas: Wielka Brytania, Austria, Dania, Szwecja, Szwajcaria, Norwegia i Portugalia. Z założenia EFTA miała mieć charakter głównie koordynacyjny. Przewidziano m.in. utworzenie strefy wolnego handlu na artykuły przemysłowe w ciągu 10 lat.