Świadomość jaźni Maine de Biran fascynował ludzki umysł i pragnął przeprowadzić jego dokładną analizę. Odkrył, że ludzki umysł nie jest tylko biernym odbiorcą wrażeń, ale że bezpośrednio doświadcza i na podstawie tego buduje własne spostrzeżenia, co przemawia za właściwościami aktywnymi umysłu. Dzięki tej aktywności, jesteśmy w stanie odebrać, za pomocą cielesnych i psychicznych wrażeń, świadomość własnego istnienia. W ten sposób wiemy, że jesteśmy sami dla siebie, a nie tylko przedmiotem takim jak każdy inny.
Wewnętrzne doświadczenie Świadomość własnej jaźni nie podlega analizie, ponieważ jest faktem pierwotnym, tak jak uznawał to Kartezjusz, lecz w przeciwieństwie do niego, francuski filozof doszedł do tego bez zbędnego założenia cogito ergo sum. Wystarczy sam fakt, że myślimy i on traktowany jako doświadczenie wewnętrzne świadczy, że istniejemy. Za bezpośrednie doświadczenie odpowiada zmysł wewnętrzny, odrębny od zmysłu zewnętrznego (który jest odpowiedzialny za doświadczenia zewnętrzne).