thumb|225px|Rybniště, Czechy thumb|225px|Dörflingen i okolice, Szwajcaria Ruralistyka (łac. ruralis - „wiejskość”), rzadziej rurystyka – nauka o planowaniu i budowie obszarów wiejskich, także o powstawaniu i rozwoju wiejskich form osadniczych. Zajmuje się obszarami położonymi poza miastami, a więc terenami otwartymi, terenami rolniczymi, wsiami, miasteczkami o charakterze rolniczym. W Polsce pojęcie „ruralistyka” jest często traktowane wąsko, obejmując zagadnienia związane jedynie z planowaniem wsi.
Podstawowe dziedziny ruralistyki to: historia i rozwój obszarów wiejskich, planowanie i zabudowa wsi, zależności funkcjonalne pomiędzy osadami a terenami upraw rolnych, także pomiędzy wsiami a miastami, zasady projektowania budynków i budowli wiejskich, tradycje regionalne i ich wpływ na zagospodarowanie wsi
Historia Początki nauki o rozwoju i planowaniu wsi sięgają przełomu XIX i XX wieku. Do ówczesnych teoretyków zajmujących się tą tematyką należą: Walter Christaller (prowadzący badania na południu Niemiec), C.B. Dickinson i E. Smailes (Anglia), Georges Chabot (Francja), J. Chmielewski i Szymon Syrkus (Polska). Główną tezą ich opracowań była dominacja miast nad obszarami wiejskimi.