Strzelby, zarazki, maszyny. Losy ludzkich społeczeństw () – książka autorstwa Jareda Diamonda, wydana w 1997 r. W 1998 r. zdobyła Nagrodę Pulitzera oraz przyznawaną przez Royal Society Royal Society Prizes for Science Books. W lipcu 2005 r. telewizja PBS wyemitowała film dokumentalny nakręcony na jej podstawie produkcji National Geographic.
Pierwsze polskie wydanie książki opublikowało wydawnictwo Prószyński w 2000, w przekładzie Marka Konarzewskiego. W 2020 nakładem wydawnictwa Zysk ukazał się nowy polski przekład Tomasza Tesznara, zatytułowany „Strzelby, zarazki i stal. Krótka historia ludzkości”.
Zasadnicze tezy Według autora jej alternatywny tytuł mógłby brzmieć: „Krótka historia wszystkiego. Ostatnie 13 tys. lat”. Ale książka nie jest tylko opisem historii. Jej zadaniem jest wyjaśnienie, co spowodowało, że cywilizacje euroazjatyckie osiągnęły taki sukces i zdominowały resztę świata, a także odrzucenie twierdzeń jakoby miało to wynikać z moralnej, kulturowej lub genetycznej wyższości ludów Eurazji.