mały|upright|Polska podziemna ulotka informacyjna z okresu II wojny światowej (1940)
Drugi obieg wydawniczy (również obieg niezależny albo bibuła) – istniejący w Polsce od połowy lat 70. obieg niecenzurowanych publikacji.
Były to publikacje bezdebitowe, czyli bez dopuszczenia do rozpowszechniania przez stosowny urząd (w Polsce do 1989 był to Główny Urząd Kontroli Publikacji i Widowisk). Bywały wydawane w nakładach od kilkunastu kopii do kilku, a nawet kilkudziesięciu tysięcy egzemplarzy przez podziemne wydawnictwa lub przez osoby prywatne. W Polsce niektóre z takich nielegalnych instytucji po roku 1989 przekształciły się w jawne i prosperujące instytucje wydawnicze (np. „NOWA”).
W ZSRR takie publikacje nosiły nazwę „samizdat”. Termin ten pochodzi z lat czterdziestych, kiedy to poeta użył go dla nazwania rozpowszechnianych w formie maszynopisów zbiorów swoich poezji. Nazwa „samizdat” została powszechnie przyjęta dla określenia wydawnictw podziemnych w publikacjach anglojęzycznych, gdy pod tym właśnie tytułem została w Nowym Jorku zorganizowana wystawa sztuki dysydenckiej.
Wydawnictwami podziemnymi nazywany jest także funkcjonujący w Polsce latach 80. trzeci obieg.