w latach 20. XXI wieku liczą przeszło 800 osób. Wychodzą z kryzysu demograficznego, którego pozostałością jest znacznie większa częstość rzadkich chorób genetycznych w ich populacji. Są skupieni wokół swych wierzeń i osoby Wielkiego Kapłana (hebr. kohen ha-gadol).

Ludność ta jest opisana w Biblii, zarówno Starym Testamencie, jak i Nowym. Ten drugi zawiera przypowieść o miłosiernym Samarytaninie, na której oparto inne dzieła, m.in. XVII-wieczny obraz autorstwa Carlotta. Stąd też pochodzi przenośne znaczenie samarytanina i samarytanki jako altruistów, zwłaszcza litujących się nad chorymi.

Historia Samarytan Wersja naukowa I

Starożytność thumb|Góra Gerazim thumb|Samarytanin, w tle ruiny Samarii thumb|Starożytna inskrypcja w języku samarytańskim hebrajskim thumb|Gruzowisko na Gerazim; w tle sanktuarium thumb|Gerazim – stanowisko archeologiczne