Zaangażował się także w sprawy publiczne Rzeczypospolitej KrakowskiejJanina Bieniarzówna, Jan M. Małecki, Dzieje Krakowa, t. 3: Kraków w latach 1796–1918, Kraków 1994.. W latach 1837–1846 był członkiem Izby Reprezentantów (sejmu) wolnego miasta Krakowa. Występował m.in. w obronie Uniwersytetu Jagiellońskiego, któremu groziło rozwiązanie (1833, uczelnia została jednak zreformowana tak, że Helcel stracił możliwość kontynuowania tam kariery akademickiej), był współautorem adresu Zgromadzenia Reprezentantów do „dworów opiekuńczych” (1838), a jego salon był miejscem spotkań krakowskich konserwatystów. Podczas powstania krakowskiego w 1846 r. był członkiem Komitetu Bezpieczeństwa Publicznego, zwalczającym rewolucję. Następnie po powrocie do władzy Jana Tyssowskiego był sekretarzem w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych. Jako przedstawiciel Rady Miejskiej prowadził pertraktacje z dowództwem austriackim o kapitulacji Krakowa.