3 lutego ze struktur Głównego Zarządu Bezpieczeństwa Państwowego wyodrębniono pion kontrwywiadu wojskowego.
Na podstawie byłego 4 Wydziału (Specjalnego) GUGB powstały trzy odrębne piony zajmujące się kontrwywiadem wojskowym: III Zarząd Ludowego Komisariatu Obrony, który przejął największą część personelu byłego 4 Wydziału GUGB, III Zarząd Ludowego Komisariatu Marynarki Wojennej oraz III Wydział Ludowego Komisariatu Spraw Wewnętrznych pod kierownictwem Wiktora Abakumowa.
Z pozostałych wydziałów GUGB utworzono Ludowy Komisariat Bezpieczeństwa Państwowego ZSRR (NKGB), na którego czele stanął bliski współpracownik Berii Wsiewołod Mierkułow.
Kierownictwo GUGB Na czele Głównego Zarządu Bezpieczeństwa Państwowego stał ludowy komisarz spraw wewnętrznych (NKWD), następnie powstało stanowisko „nadzorującego” , na którym był komisarz bp I rangi Jakow Agranow, wieloletni funkcjonariusz organów bezpieczeństwa, na początku lat trzydziestych XX w. szef Gułagu, który był także pierwszym zastępcą Ludowego Komisarza Spraw Wewnętrznych.