Reorganizacja NKWD i likwidacja GUGB w marcu 1938 Rozwój struktury organizacyjnej NKWD ZSRR i podległych mu komórek operacyjnych, administracyjnych i wojsk NKWD oraz ogromnej machiny przymusowej pracy niewolniczej opartej na administracji obozowej (GUŁag), podzielonych na Zarządy Główne, zarządy i oddziały, charakteryzował się bardzo częstymi zmianami. Co roku dokonywano mniej lub bardziej istotnych zmian reorganizacyjnych.
Jedna z bardziej istotnych i ważnych zmian nastąpiła pod koniec marca (28) 1938 roku. Polegała ona na zlikwidowaniu Głównego Zarządu Bezpieczeństwa Państwowego i powołaniu trzech odrębnych Zarządów m.in.: I Zarząd NKWD ZSRR ds. Bezpieczeństwa Państwowego (Nazywany także Zarządem Bezpieczeństwa Państwowego); II Zarząd Oddziałów Specjalnych NKWD ZSRR ds. kontrwywiadu wojskowego; został utworzony na bazie 5 Oddziału GUGB NKWD ZSRR i jego personelu; III Zarząd NKWD ZSRR ds.