Po śmierci ojca Michała I w 1241 roku na tron wstąpił jego przyrodni brat, siedmioletni Koloman I Asen. W toku walk między stronnictwami bojarskimi grupa skupiona wokół carowej wdowy Ireny zawiązała spisek na życie młodziutkiego Kolomana I Asena. W 1246 roku 12-letni car został otruty, a na tron wprowadzono jego brata, najwyżej ośmioletniego, Michała I Asena. W okresie małoletniości Michała władzę sprawowała matka Irena oraz sewastokrator Piotr, który rządził w istocie jako namiestnik zachodniej połowy państwa.
Wewnętrzne walki w carstwie wkorzystał cesarz nicejski Jan III Watatzes i w 1246 roku wtargnął w granice Bułgarii i zajął bez walki ziemie zdobyte przez Iwana Asena II: Macedonię po Wardar i południową Trację aż do górnego biegu Maricy. W granicach cesarstwa znalazły się Skopje i Filipopol. W grudniu 1246 roku Jan III Watatzes zdobył Tesalonikę rozstrzygając na swą korzyść spór o pierwszeństwo do spadku po Bizancjum. W tym samym roku Węgrzy opanowali sporne: Belgrad i Braniczewo. Bułgaria była bezsilna.