W Rzeczypospolitej surmy pojawiły się na przełomie XVI/XVII w. podczas wojen z Imperium Osmańskim, jako instrument sygnałowy i w kapelach wojskowych„...Muzyka wojskowa do tych dwóch chorągwi, jako trębacze, surmacze, dobosze, kosztem skarbu mego przez p. pułkownika Jana Baranowskiego obmyśliwana i zatrzymana być ma...” [w:] Testament Jeremiego Wiśniowieckiego z 28 marca 1651.. W XVIII w. istniały na dworze króla stałe kapele janczarskie, w skład której wchodziły surmy.
Surmy w literaturze Jednym z motywów literackich, gdzie wspomina się o surmach, jest wiersz Marii Konopnickiej A jak poszedł król.... Instrument pojawia się także w wierszu Jana Kasprowicza Dies irae, polskim tłumaczeniu „Makbeta” i pierwszej części „Władcy Pierścieni”, jak również w „Trylogii”„Surmy po pułkach grały, ale serca były ściśnięte.” Henryk Sienkiewicz, Ogniem i mieczem, tom I rozdz. XXIV (tom II rozdz. VIII według wyd. z 1901).„Dusze z nich wyszły, a ciał nie mogły rozbudzić ani surmy do bitwy, ani brzęk kielichów do uczty.” Henryk Sienkiewicz, Potop, tom I