mały|300x300px|Diagram ilustrujący pojęcia grupy monofiletycznej w sensie kladystycznym (holofiletycznej), parafiletycznej i polifiletycznej. Wszyscy systematycy zgadzają się co do dopuszczalności grup holofiletycznych i niedopuszczalności polifiletycznych. Dopuszczalność grup parafiletycznych jest przedmiotem sporu między różnymi szkołami systematyki biologicznej. Takson parafiletyczny (grupa parafiletyczna) – takson, który obejmuje tylko część potomków ostatniego wspólnego przodka.
Definicja Takson parafiletyczny obejmuje część potomków wspólnego przodka. Różni się zatem od taksonów monofiletycznych w sensie Henniga (wszyscy potomkowie jednego przodka) jak i taksonów polifiletycznych (potomkowie różnych przodków).
Systematycy biologiczni dzielą się na dwie grupy. Systematycy ewolucyjni używają taksonów parafiletycznych, na co podają liczne argumenty. Tradycyjnie nazwą grup monofiletycznych (w sensie Haeckla) obejmuje się zarówno grupy składające się ze wszystkich potomków wspólnego przodka, jak i wyłączające tych potomków, którzy są bardzo różni od wyjściowego planu budowy. Taką grupą są na przykład gady, które nie obejmują pochodzących od nich ptaków i ssaków.