Optymizm programowy zaczął słabnąć już w połowie lat trzydziestych. Narastające różnice poglądów między uczestnikami ruchu sprawiły, że w latach pięćdziesiątych określenie „empirysta logiczny” wyszło z użycia, a w latach sześćdziesiątych formułowano krytykę podstawowych założeń programu, a określenie „logiczny empirysta” zaczęło nabierać wydźwięku pejoratywnego.
Początki W 1895 r. Ernst Mach (1838-1916) objął na Uniwersytecie Wiedeńskim nowo utworzoną Katedrę Historii i Teorii Nauk Indukcyjnych. Gdy po udarze mózgu zrezygnował z pracy na uczelni, jego miejsce zajął w 1902 r. fizyk i filozof Ludwig Boltzmann (1844-1906), który zmienił nazwę katedry, aby nie wygłaszać wykładu inauguracyjnego na cześć swojego poprzednika, a filozoficznego wroga.
Od 1907 r. zaczęły odbywać się regularne czwartkowe spotkania. W grupie na plan pierwszy wysunęli się fizyk Philipp Frank, matematyk Hans Hahn oraz filozof i ekonomista Otto Neurath. Obok tematów moralnych, religijnych i politycznych prowadzono dyskusje na temat stanu fizyki na początku XX w. oraz zmian, do których doszło po sformułowaniu szczególnej (1905 r.) i ogólnej (1915 r.) teorii względności przez Alberta Einsteina. Załamanie się mechanistycznego obrazu świata bywało przez niektórych interpretowane jako kryzys nauki.