preferuje wilgotne wąwozy z gęstym podszytem. Unika skrajów lasu.
W okresie toków samiec zajmuje miejsce na gałęzi i wydaje dudniący głos, wzmacniany przez specjalnie wydłużoną i pogrubioną tchawicę. Słychać go z odległości ponad kilometra. Ptaki te zakładają gniazda zrobione ze splecionych ze sobą gałęzi i liści na drzewach. W zniesieniu dwa jaja, ich inkubacja trwa około 34 dni. Pisklęta już po kilku godzinach potrafią dobrze latać.
Pożywienia poszukują z reguły na ziemi, choć starają się także dosięgać owoców i nasion, zawieszonych w koronach drzew. Często zjadają soczyste liście, kwiaty, pisklęta zjadają również owady, a nawet niewielkie gady.
Spłoszone siadają na gałęziach, tam także spędzają noc. Głównym wrogiem tych ptaków są duże ptaki drapieżne i oceloty, obecnie największym zagrożeniem dla tego gatunku jest człowiek.
Status zagrożenia Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) od 2023 roku uznaje czubacza hełmiastego za gatunek narażony (VU, Vulnerable);