Aleksiej Grigorjewicz Razumowski (, ur. jako Oleksij Hryhorowycz Rozum ; ur. w wiosce Lemiesze koło Czernihowa, zm. w Petersburgu) – rosyjski marszałek polny pochodzenia ukraińskiego, faworyt cesarzowej Elżbiety Piotrownej, członek rosyjskiej akademii nauk.
Życiorys Z pochodzenia Kozak zaporoski, syn Hryhorija Jakowlewycza Rozuma (zm. 1730) i Natalii Demyanownej Demeszkowej. Wyróżniał się urodą i talentem wokalnym.
Śpiewał w cerkwi, następnie dołączył do grona dworskich chórzystów. Tam w 1731 r. poznał kuzynkę cesarzowej Anny Iwanownej, Elżbietę Piotrowną. Wkrótce ich znajomość przerodziła się w romans.
10 lat później Elżbieta została cesarzową Rosji. Aleksiej został mianowany hrabią, kawalerem Orderu św. Andrzeja oraz szambelanem. Podczas oficjalnych uroczystości zajmował miejsce obok cesarzowej, nazywany był Nocnym imperatorem Rosji. Mimo że przyjaciele i rodzina zachęcali go do utrwalenia swoich wpływów, ten jednak nie nadużywał swojej pozycji i nie miał ambicji politycznych; jedynie wspomagał kanclerza Aleksieja Bestużewa-Riumina i ingerował w sprawy Synodu.